Miroslavljevo jevanđelje otvoreno za publiku

Annabel_Lee · **ஐ NaUgHtGeLiC ஐ**

Narodni muzej u Beogradu otvara za publiku "Miroslavljevo jevanđelje" od 16. do 25. decembra 2006. godine. Tokom predstavljanja Miroslavljevog jevanđelja za javnost posetioci će, osim obilaska komore u kojoj se Jevanđelje čuva, moći da prisustvuju edukativnim programima namenjenim svima onima koji žele da se upoznaju sa istorijatom najstarijeg i najvrednijeg srpskog ćiriličnog rukopisa iz osamdesetih godina XII veka.

Miroslavljevo jevanđelje je najstariji i najvredniji sačuvani srpski ćirilični rukopis. Nastalo je osamdesetih godina XII veka po narudžbini humskog kneza Miroslava, o čemu govori zapis na poslednjem listu knjige. Iz istog zapisa se saznaje i ime dijaka Gligorija koji je verovatno slikar minijatura. Pretpostavlja se da je Jevanđelje bilo namenjeno episkopskoj crkvi sv. Petra i Pavla u Bijelom Polju na Limu, zadužbini kneza Miroslava. Miroslav, brat velikog župana Stefana Nemanje, vladao je Humom, čija je oblast uglavnom obuhvatala teritoriju današnje Hercegovine.

Miroslavljevo jevanđelje je po svom sastavu jevanđelistar, bogoslužbena knjiga u kojoj su tekstovi raspoređeni prema čitanjima u toku crkvene godine.

Tekst Miroslavljevog jevanđelja je pisan perom u dve kolumne crnom bojom, a većina naslova crvenom. Knjiga sadrži 296 minijatura crtanih perom, a zatim bojenih četkicom crvenom, zelenom, žutom i belom bojom i ukrašenih zlatom. Sve zastavice, osim prve na kojoj su prikazani jevanđelisti Jovan, Marko i Luka pod arkadama, jednostavnog su izgleda i crtane su perom. Inicijali Jevanđelja su veoma raznovrsni, počevši od onih sa geometrijskim prepletom, preko kombinovanja geometrijskih i biljnih prepleta, do onih koji sadrže elemente biljaka i stvarnih i fantastičnih životinja. Pored ovih, jedan broj inicijala sadrži ljudsku figuru, a neki i čitave kompozicije. Najpoznatije minijature, uz pomenutu zastavicu sa jevanđelistima, jesu inicijal “V” - jevanđelista Marko, inicijal “V” - Aleksandar Veliki, inicijal “V” - Marija Magdalena. Treba pomenuti i inicijal “P” sa dve ptice, koji je upotrebljen za logo Narodnog muzeja.

Umetnički i ikonografski slikarstvo Miroslavljevog jevanđelja kombinuje romanički stil i vizantijsku tradiciju, zbog čega se mogućim izvorom uticaja smatraju prepisivačke radionice centralne Italije. Osnovna sredstva izražavanja iluminatora su linija i zvučni odnosi boja - zelene i crvene, uz osvetljavanje žutom i zlatom.
Kožni povez Jevanđelja nije prvobitan, već najverovatnije potiče iz XIV veka. Izgleda da je preuzet sa nekog drugog rukopisa, što potvrđuje njegova veličina, kao i tehničke i stilske odlike. Ukrašen je monogramima, floralnim ornamentom i koncentričnim krugovima na ukrsnicama linija. Na osnovu monograma se pretpostavlja da potiče iz nekog od svetogorskih manastira.

Prvi poznati podatak o mestu čuvanja Miroslavljevog jevanđelja - u manastiru Hilandaru, jeste iz 1845-46. g., kada je ruski vladika i naučnik Porfirije Uspenski, očaran lepotom knjige, isekao jedan list iz Jevanđelja i odneo ga u Petrograd, gde se i danas čuva u Nacionalnoj biblioteci.

Prilikom posete Hilandaru u martu 1896. g., kralj Aleksandar Obrenović je od manastirskog bratstva dobio na poklon Miroslavljevo jevanđelje, a uz njega i osnivačku povelju Hilandara. Rukopis je tada donet u Beograd. Sledeće godine, u Beču je izrađeno fototipsko izdanje Jevanđelja.

Za vreme Prvog svetskog rata Miroslavljevo jevanđelje je nakon prelaska preko Albanije 1916. dospelo na Krf gde je čuvano u Glavnoj državnoj blagajni do 1918. Nakon Prvog svetskog rata smešteno je u trezor Glavne državne banke u Beogradu, odakle je 14. juna 1935. preneto u Muzej kneza Pavla (danas deo Narodnog muzeja u Beogradu).

Za vreme Drugog svetskog rata Miroslavljevo jevanđelje je od 1941 - 43. čuvano u manastiru Rači, a zatim u Narodnoj banci u Beogradu. Narodnom muzeju (tada Umetnički muzej) predato je na čuvanje 19. juna 1945, gde se i danas nalazi.

U junu 2005. godine, Miroslavljevo jevanđelje je upisano u listu Pamćenje sveta (Memory of the World), o čemu je Narodni muzej u Beogradu dobio je sertifikat UNESKA. Upis u ovu listu potvrda je izuzetnog značaja i vrednosti Miroslavljevog jevanđelja, a ujedno i obaveza njegovog očuvanja za dobrobit čovečanstva.

(preuzeto sa www.artmagazin.co.yu)

Milos-PFC · Upućeni član

Vredi videti ovako nesto steta je samo sto se ne pokazuje cesto !