Dogodilo se na danasnji dan.....

Shiseido · **N-SNG-J06**

Dogodilo se na današnji dan - 28. decembar

1065. - U Londonu je otvorena Vestminsterska opatija.

1849. - M Jolly-Bellin je otkrio hemijsko čišćenje kada je slučajno prevrnuo lampu sa terpentinom i uljem na svoje odelo i video efekat čišćenja.

1856. - Rođen je Vudro Vilson (Woodrow Wilson), političar i državnik SAD, jedan od vođa Demokratske stranke. Kao predsednik SAD (1913-21), oštro je istupao protiv latinoameričkih država. Uveo je SAD u Prvi svetski rat, a 1918. je objavio "Četrnaest tačaka" u kojima je izneo načela za uspostavljanje svetskog mira. Dobio je Nobelovu nagradu za mir 1919. godine, a umro je pet godina kasnije.

1895. - U Parizu je otvoren prvi bioskop. Braća Ogist i Luj Limijer održali su prvu filmsku predstavu na svetu. Oko 30-tak ljudi je platilo da pogleda kratke filmove u kojima je prikazivan običan život francuskih građana - hranjenje bebe, vojnike koji marširaju, igranje karata i sl. Jedan od filmova koji je prikazivao lokomotivu koja ulazi u stanicu izazvao je paniku među gledaocima koji su pomislili da ide na njih.

1897. - Održana je premijera komada Edmona Rostana "Sirano de Beržerak" u Parizu.

1908. - U južnoj Italiji je bio epicentar najdestruktivnijeg zemljotresa u istoriji Evrope koji je sravnio sa zemljom gradove Mesinu na Siciliji i Ređo di Kalabrija. U ovom zemljotresu je poginulo oko 100.000 ljudi.

1959. - U Vinči kod Beograda pušten je u rad prvi nuklearni reaktor u Jugoslaviji, što je omogućilo domaću proizvodnju radioizotopa koji se koriste u medicini, industriji, poljoprivredi i istraživačkim institucijama.

1989. - Aleksandar Dubček, bivši čehoslovački lider i tvorac "Praškog proleća", izabran je za predsedavajućeg, novog, višepartijskog Čehoslovačkog parlamenta. To je bila prva Dubčekova javna funkcija od kako je izbačen iz Komunističke partije 1970. godine.

Shiseido · **N-SNG-J06**

Dogodilo se na današnji dan - 29. decembar

1170. - Nadbiskup Tomas Beket ubijen po nalogu engleskog kralja Henrija II pred oltarom Kenterberijske katedrale.

1721. - Francuzi okupirali ostrvo Mauricijus u Indijskom okeanu.

1800. - Rođen američki pronalazač Čarls Gudjer, koji je 1839. otkrio proces vulkanizacije kaučuka.

1809. - Rođen Vilijam Juart Gledston, četiri puta premijer Velike Britanije između 1868. i 1894.

1825. - Umro francuski slikar Žak Luj David, osnivač i glavni predstavnik klasicizma, član Konventa i dvorski slikar Napoleona I.

1835. - Umro Filip Višnjić, slepi pesnik-guslar, Srbin iz Bosne, koji je opevao sve značajnije događaje iz Prvog srpskog ustanka.

1876. - Rođen katalonski violončelista i dirigent Pablo Kazals, koji je otvorio novu epohu u sviranju violončela.

1890. - Američki vojnici su kod 'Ranjenog kolena' u Južnoj Dakoti masakrirali više od 200 Indijanaca iz plemena Sijuks, među kojima je bio veliki broj žena i dece.

1911. - Revolucionarna privremena skupština za prvog predsednika Kine izabrala Sun Jat Sena, čime je posle više od tri milenujuma ukinuta monarhija.

1914. - Počela bitka kod Sarikamisa u Prvom svetskom ratu u kojoj je, mnogo slabija ruska vojska, nanela težak poraz turskoj armiji.

1921. - Rođen srpski pisac Dobrosav Ćosić. Smatra se jednim od najvećih srpskih pisaca druge polovine 20. veka.

1940. - Nemačko vazduhoplovstvo izvelo najteže bombardovanje Londona u Drugom svetskom ratu, koje je britanskoj prestonici nanelo najveća razaranja od 'velikog požara' 1666. kada su uništene četiri petine grada.

1944. - Sovjetske trupe u Drugom svetskom ratu ušle u Budimpeštu.

1973. - Filipinski diktator Ferdinand Markos, nastavio da vlada po okončanju drugog predsedničkog mandata, iako po ustavu nije mogao ponovo da bude biran.

1981. - Umro hrvatski književnik Miroslav Krleža, jedna od najznačajnijih ličnosti u kulturno-književnim zbivanjima 20. veka na jugoslovenskom prostoru.

1989. - Parlament Čehoslovačke izabrao za šefa države češkog pisca Vaclava Havela, dugogodišnjeg disidenta pod komunističkim režimom, koji je kao 'državni neprijatelj' proveo pet godina u zatvoru.

1996. - Vlada Gvatemale i vođe gerilskog pokreta potpisali sporazum kojim je posle 36 godina zvanično okončan poslednji i najduži građanski rat u Centralnoj Americi.

1999. - U nevremenu koje je zahvatilo više evropskih zemalja život je izgubilo oko 130 ljudi.

2001. - U Kabulu po prvi put patrolirale avganistanske i britanske trupe, što je bila proba za mirovne operacije.

2001. - Oko 300 ljudi je poginulo, a najmanje 120 je povređeno u požaru koji je izbio od varnica vatrometa u trgovinskom centru u Limi, glavnom gradu Perua.

2004. - Umro Džeri Orbah, američki glumac koji se proslavio ulogama na Brodveju, u filmovima kao i u poznatoj TV seriji 'Red i zakon'.

Shiseido · **N-SNG-J06**

Dogodilo se na današnji dan - 30. decembar

1691. - Umro engleski hemičar i fizičar Robert Bojl, koji je prvi uočio razliku između hemijskih elemenata i spojeva i postavio zakon o odnosu pritiska i zapremine. Izolovao je metil alkohol i aceton.

1803. - Bivša francuska kolonija Luizijana, koju je te iste godine francuski car Napoleon I prodao Amerikancima, ušla je u sastav SAD. Time je skoro udvostručena tadašnja teritorija SAD.

1864. - Rođen srpski slikar Marko Murat, jedan od osnivača umetničkog društva 'Lada' 1904. u Beogradu.

1865. - U Bombaju rođen engleski pisac Radjard Kipling, majstor kratkih priča u kojima je prikazao život u Indiji.

1886. - Nemačka i Portugal potpisali sporazum kojim su odredile granice između Angole i nemačke Jugozapadne Afrike.

1903. - U požaru u čikaškom pozorištu 'Irikvoi' poginulo 588 ljudi.

1906. - Rođen Kerol Rid, uz Dejvida Lina, vodeći britanski filmski režiser posle Drugog svetskog rata.

1915. - Nemačka podmornica kod Krita u Prvom svetskom ratu torpedovala britanski putnički brod 'Persija'. Poginulo je 330 od 501 putnika i člana posade.

1916. - U Petrogradu ubijen i bačen u reku Nevu kaludjer mistik Grigorij Jefimovič Raspućin, veoma uticajna ličnost na dvoru ruskog cara Nikolaja II Romanova i miljenik carice Aleksandre.

1922. - Zvanično osnovan ŠSR [Savez Sovjetskih Socijalističkih Republika], stvaranjem konfederacije Rusije, Belorusije, Ukrajine i Transkavkaske Federacije.

1933. - Pripadnik rumunske organizacije 'Gvozdena garda' ubio premijera Jona Duku.

1944. - Umro francuski pisac i muzikolog Romen Rolan, kosmopolit, pacifista, često nazivan francuskim Tolstojem i savešću svoga vremena.

1947. - Rumunski kralj Mihal I abdicirao pod pritiskom komunista koji su potom proglasili Narodnu Republiku Rumuniju.

1968. - Umro norveški državnik Trigve Li, prvi generalni sekretar UN, od 1946. do 1952.

1997. - Kina i Južna Afrika potpisale sporazum o uspostavljanju diplomatskih odnosa od 1. januara 1998.

2000. - General Omar el-Bašir izabran po drugi put za predsednika Sudana i obećao da će nastaviti napore za uspostavljenje mira u zemlji u kojoj je oko dva miliona ljudi poginulo u sukobima u gradjanskom ratu ili umrlo od gladi.

Annabel_Lee · **ஐ NaUgHtGeLiC ஐ**

Dogodilo se na današnji dan - 31. decembar

Večeras najveći deo čovečanstva dočekuje Novu godinu. Proslavljanje Nove godine, prema antičkim piscima, potiče od svetkovine rođenja Sunca, a gašenje i paljenje svetla u ponoć podseća na običaj starih Egipćana da u pola noći najave dolazak svetlosti. Stari Persijanci Novu godinu su proslavljali darujući jedni drugima jaja, a Rimljani skupocene poklone. Kao početak Nove godine, 1. januar počeo je da se proslavlja u vreme vladavine rimskog državnika Julija Cezara, a kasnije su to prihvatili i hrišćani. Neki narodi, naročito u Aziji i Africi, Novu godinu ne dočekuju na dan prihvaćen u najvećem delu sveta. Doček Nove godine u sadašnjem smislu kod nas ranije nije postojao. Mladići obučeni u narodnu nošnju obilazili su kuće i pesmom čestitali ukućanima Novu godinu.

1781. - Otvorena je prva banka u SAD-u ("Bank of North America").

1845. - Rođen je srpski državnik Nikola Pašić, jedan od osnivača Radikalne stranke 1881. i njen vođa, tvorac Vidovdanskog ustava 1921, prvog ustava Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca. Kao student Ciriškog politehnikuma u Švajcarskoj, prišao je socijalistima i prihvatio ideje Svetozara Markovića i njegovog pokreta protiv apsolutističke vladavine dinastije Obrenović. Po povratku u Srbiju, uređivao je socijalistički list "Oslobođenje", a 1878. izabran je u parlament, u kojem se kao opozicioni vođa borio protiv autoritarnog režima Milana Obrenovića, zalažući se za uspostavljanje parlamentarne demokratije. Posle gušenja Timočke bune 1883, koju su u zaječarskom kraju podstakli radikali, emigrirao je i u odsustvu je osuđen na smrt, a kad se kralj Milan 1888. pomirio s radikalima, odlučujuće je doprineo da Srbija dobije veoma liberalan ustav. Ubrzo po abdikaciji kralja Milana u korist sina Aleksandra 1889, postao je predsednik parlamenta, a 1891. premijer. Dominantnu političku poziciju u Srbiji učvrstio je posle dolaska na vlast kralja Petra I Karađorđevića 1903. Premijer je ponovo postao 1904. i potom je još tri puta formirao srpsku vladu, a posle Prvog svetskog rata bio je triput i predsednik vlade Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca i uticao je na ključne istorijske događaje. Odlučno se odupro pokušajima Austro-Ugarske da potčini Srbiju, učestvovao je u stvaranju Balkanskog saveza uperenog protiv Otomanskog carstva i bio odan pristalica carske Rusije. Kao premijer i šef diplomatije, predvodio je Srbiju u pobedonosnim balkanskim ratovima 1912. i 1913. i u Prvom Svetskom ratu od 1914. do 1918. Imao je istaknutu ulogu u stvaranju Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, koju je posle rata zastupao 1919. na Versajskoj mirovnoj konferenciji.

1857. - Kraljica Viktorija proglasila je Otavu za novi glavni grad Kanade.

1879. - Tomas Edison priredio je prvu javnu demonstraciju svog novog pronalaska - električne lampe sa ugljenim vlaknom.

1911. - Marija Kiri, profesor fizike i direktor Instituta za radijum u Parizu, dobila je svoju drugu Nobelovu nagradu, ovoga puta za hemiju. Prvu nagradu dobila je 1903. godine, zajedno sa svojim suprugom Pjerom Kirijem, za fiziku.

1935. - Čarls Darou (Charles Darrow) patentirao je društevnu igru "monopol".

1968. - Sovjetski Savez testirao je TU-144 supersonični avion, nekoliko meseci pre anglo-francuskog "konkorda". TU-144 bio je tako sličan "konkordu" da ga je zapadna štampa prozvala "konkordski".

1971. - Televizija Beograd, na prostoru nekadašnje Jugoslavije, emitovala je televizijski program u boji, iz Studija 3 u Aberdarevoj ulici. Time je počeo sa radom Drugi program Televizije Beograd i pojavila se televizija u boji.

1984. - Radživ Gandi postao je premijer Indije nakon smrti svoje majke Indire Gandi.

1997. - Kompanija Microsoft kupila je Hotmail e-mail servis.

Shiseido · **N-SNG-J06**

Dogodilo se na današnji dan - 1. januar

45. p.n.e. - Stupio je na snagu novi, Julijanski kalendar, kojim je Gaj Julije Cezar, prema savetima grčkog astronoma iz Aleksandrije Sosigena, reformisao računanje vremena tako što je za početak godine odredio 1. januar umesto 1. marta. Papa Grgur XIII je reformisao taj kalendar 1582, što je najveći broj zemalja prihvatio, dok su Julijanski zadržale srpska, ruska i još neke pravoslavne crkve.

1502. - Portugalski moreplovci uplovili su u zaliv Guanabara i nazvali to mesto Rio de Žaneiro [Januarska reka]. Grad koji je potom nastao bio je prestonica Brazila od 1763. do 1960, kada je za glavni grad određena novoizgrađena Brazilija.

1526. - Hrvatsko plemstvo je na saboru u gradu Cetinu izabralo za kralja Ferdinanda Habsburga, nadajući se da će im nadvojvoda Ferdinand obezbediti bolju odbranu od Turaka nego erdeljski knez Ivan Zapolja. Hrvatska je postala deo Habsburške monarhije.

1801. - Stupio je na snagu akt o ujedinjenju Velike Britanije i Irske, čime je stvoreno Ujedinjeno Kraljevstvo.

1803. - Danska je zabranila uvoz robova u dansku Zapadnu Indiju i postala prva zemlja koja je zabranila ropstvo.

1823. - Rođen je mađarski pesnik Šandor Petefi, jedan od vođa nacionalnog pokreta 1948. Otac mu je bio Srbin Stevan Petrović, a Šandorovo kršteno ime je Aleksandar. Smatra se najtalentovanijim i najboljim mađarskim lirskim pesnikom 19. veka. Njegova poezija je imala veliki uticaj na južnoslovenske pesnike, posebno na Đuru Jakšića i Jovana Jovanovića Zmaja. Poginuo je 1849. u bici kod Šegešvara ['Petefijeve pesme', 'Apostol', 'Vitez Janoš'].

1833. - Velika Britanija je proglasila suverenitet nad Foklandskim ostrvima u Atlantiku, koja su pre toga bila pod španskom kolonijalnom vlašću.

1863. - Tokom Američkog građanskog rata predsednik SAD Abraham Linkoln potpisao je Zakon o oslobađanju robova.

1877. - Britanska kraljica Viktorija I proglašena je caricom Indije.

1880. - U Srbiji su uvedene obavezne metarske mere, merna jedinica za dužinu postao je metar i zvanično su prestale da važe mere poput aršina, lakta, pedlja.

1901. - Države Novi Južni Vels, Viktorija, Kvinslend, Južna Australija, Zapadna Australija i Tasmanija su osnovale australijsku zajednicu s Edmundom Bartonom kao prvim premijerom, koja je te godine u statusu dominiona postala član Britanskog komonvelta.

1915. - Rođen je srpski pisac Branko Ćopić, nastavljač tradicije seoske pripovetke srpskog realizma [Kočić, Ćorović, Veselinović]. Humorista, autor rodoljubive i dečije poezije, jedan je od najplodnijih i najpopularnijih jugoslovenskih pisaca u periodu posle Drugog svetskog rata. Godine 1984. izvršio je samoubistvo ['Pod Grmečem', 'Doživljaji Nikoletine Bursaća', 'Gluvi barut', 'Osma ofanziva', 'Bašta sljezove boje'].

1925. - Naziv glavnog grada Norveške Kristijanija [od 1674],promenjen je u Oslo.

1958. - Stupio je na snagu ugovor o osnivanju Evropske ekonomske zajednice, poznate kao Zajedničko tržište, koji su 25. marta 1957. u Rimu potpisale Belgija, Zapadna Nemačka, Italija, Luksemburg, Francuska i Holandija.

1959. - Posle dvogodišnjeg gerilskog rata na Kubi je preuzeo vlast vođa revolucionarnog pokreta '26. jul' Fidel Kastro, a diktator Fulhesio Batista je pobegao u Dominikansku Republiku.

1965. - Pod vođstvom lidera pokreta 'Al fatah' Jasera Arafata formirana je Palestinska oslobodilačka organizacija.

1972. - Umro je francuski pevač i glumac Moris Ševalije. Popularni interpretator u operetama i pariskim zabavnim pozorištima najzapaženije uloge na filmu ostvario je u filmskim muzičkim komedijama ['Ljubavna parada', 'Vesela udovica', 'Žiži'].

1979. - SAD i Kina su uspostavile diplomatske odnose, 30 godina posle osnivanja Narodne Republike Kine.

1993. - Češka i Slovačka su postale samostalne države, čime je prestala da postoji Čehoslovačka, osnovana 1918.

1999. - Zvanično je puštena u promet jedinstvena evropska valuta evro i oko 300 miliona ljudi u 11 od 15 zemalja Evropske unije dobilo je istu valutu prvi put od vremena Rimskog carstva. Grčka se, kao 12. članica, pridružila 2001, a zamena nacionalnih valuta u evro počela je 1. januara 2002.

2000. - Velika Britanija je zvanično ukinula stare imperijalne mere, kao što su funta [453,59 grama] i unca [28,35 grama] i uvela evropski merni sistem.

2002. - Evro je postao zvanična valuta u 12 zemalja Evropske unije. Britanija, Švedska i Danska su jedine članice EU koje su zadržale svoje nacionalne valute.

2003. - U Brazilu je inaugurisan Luis Inasio Lula da Silva, prvi brazilski predsednik iz radničke klase.

2005. - U Holandiji je, po prvi put posle II svetskog rata, stupio na snagu Zakon kojim su pripadnici policije obavezni da poseduju identifikaciona dokumenta.

2007. - Rumunija i Bugarska su postale punopravne članice Evropske Unije.

Shiseido · **N-SNG-J06**

Dogodilo se na današnji dan - 2. januar

1492. - Španija je, pod kraljem Ferdinandom Aragonskim, preuzela od Mavara grad Granadu, poslednje mavarsko uporište na Pirinejskom poluostrvu.

1799. - Trupe francuskog generala Napoleona Bonaparte ušle u Siriju.

1837. - Rođen ruski kompozitor, pijanista i dirigent Milij Balakirjev, pokretač i idejni vođa kompozitorske grupe Balakirjevljev kružok ili 'Velika petorica'.

1839. - Francuski pronalazač i začetnik fotografije Luj Dager snimio prvu fotografiju Meseca.

1898. - Rođena srpska glumica Ljubinka Bobić, članica Narodnog pozorišta u Beogradu od 1920.

1905. - Rusija u rusko-japanskom ratu prinuđena da Japanu preda lučki grad Port Artur.

1915. - Okončana petodnevna bitka kod Sarikamisa u Prvom svetskom ratu tokom koje je ruska vojska nanela težak poraz vojsci Ahmet Paše. Turci su izgubili 77.000 od 95.000 vojnika.

1918. - Umro francuski pisac Edmon Rostan, koji je u jeku naturalizma oživeo romantični teatar i pokušao da mu vrati stari sjaj. Njegov 'Sirano d Beržerak' [1897] osvojio tadašnju publiku i održao se na pozorišnim repertoarima do danas.

1920. - Rođen Isak Asimov, američki pisac naučno-fantastične proze.

1942. - Japanci u Drugom svetskom ratu zauzeli glavni grad Filipina Manilu.

1943. - Odstupajući pred sovjetskom Crvenom armijom, Nemci počeli povlačenje s Kavkaza.

1955. - U Panami ubijen predsednik, pukovnik Hose Antonio Remon.

1959. - Lansiran prvi vasionski brod ka Mesecu, sovjetska 'Luna I' bez ljudske posade.

1971. - Na fudbalskom stadionu 'Ajbroks park' u Glazgovu poginulo 66 navijača kada se, tokom utakmice Seltika i Rendžersa, srušio deo tribine.

1980. - U Velikoj Britaniji počeo štrajk radnika u čeličanama, prvi od 1926. Štrajk je prekinut 2. aprila.

1994. - Više od 70 ljudi poginulo i najmanje 670 ranjeno tokom dvodnevnih borbi sukobljenih islamskih frakcija u glavnom gradu Avganistana Kabulu.

1995. - Bivši predsednik Somalije Mohamed Sijad Bare, koji je na vlast došao pučem 1969. i na isti način zbačen 1991, umro je u izbeglištvu u Nigeriji.

1998. - Vlasti Nigera uhapsile bivšeg premijera Hamu Amadua, pod optužbom da je učestvovao u zaveri u kojoj je ubijen šef države Ibrahim Bare Mainasara.

2003. - Komitet za zaštitu novinara objavio da je u prethodnoj godini u svetu ubijeno 19 novinara, što je najmanji broj od 1985. godine, od kada se beleže njihova stradanja.

Shiseido · **N-SNG-J06**

Dogodilo se na današnji dan - 3. januar

106. p.n.e. - Rođen je rimski pisac, filozof, političar i čuveni govornik Marko Tulije Ciceron. Zaslužan je za prenošenje i popularizaciju grčke kulture i najznačajniji je predstavnik eklekticizma u filozofiji poslednjeg veka p.n.e. Ubijen je 43. po nalogu Marka Antonija kojeg je oštro napao u svojim besedama -'filipikama' ['Besede o besedništvu', 'O besedniku', 'O prijateljstvu'].

1795. - Nakon poraza ustanka Tadeuša Košćuškog Pruska, Austrija i Rusija sklopile su tajni ugovor o trećoj podeli Poljske.

1815. - Austrija, Britanija i Francuska su stvorile vojni savez protiv Pruske i Rusije.

1868. - U Japanu je ukinuta institucija šoguna i započela 'prosvetiteljska era' dinastije Meidži. Car Mucuhito uspostavio je centralnu carsku vlast, sproveo reforme po evropskom uzoru i otvorio put ka brzom razvoju Japana.

1875. - Umro je francuski leksikograf i enciklopedista Pjer Atanaz Larus, izdavač 'Velikog svetskog rečnika XIX veka' u 17 tomova [1866]. Izdavačka kuća 'Larus' kasnije je postala jedna od najpoznatijih u svetu.

1924. - Engleski egiptolog Hauard Karter pronašao je u Dolini kraljeva u blizini Luksora u Egiptu sarkofag faraona Tutankamona.

1926. - Umro je češki pisac Jaroslav Hašek, koji je svetsku slavu stekao nedovršenim humorističko-satiričnim romanom 'Doživljaji dobrog vojnika Švejka u svetskom ratu'. Roman je preveden na mnoge jezike, po njemu je snimljeno više filmova, a adaptiran je i za pozornicu.

1931. - Umro je francuski maršal Žozef Žak Sezer Žofr, tvorac ratnog plana Francuske u Prvom svetskom ratu i pobednik bitke na Marni 1914. Krajem 1916. je smenjen s položaja glavnokomandujućeg francuskih armija zbog neuspeha u operacijama 1915. i 1916.

1961. - SAD su prekinule diplomatske odnose s Kubom.

1967. - DŽek Rubi, koji je ubio Li Harvi Osvalda pre nego što je Osvald stigao na sud zbog ubistva predsednika SAD DŽona Kenedija, umro je u bolnici.

1970. - U Brazavilu je usvojen ustav kojim je Kongo-Brazavil proglašen Narodnom Republikom Kongo.

1977. - Međunarodni monetarni fond odobrio je Velikoj Britaniji oko četiri milijarde dolara zajma za podršku britanskoj valuti. To je bio najveći zajam u tridesetgodišnjoj istoriji MMF-a.

1990. - U železničkoj nesreći na jugu Pakistana poginulo je 307 ljudi kada je ekspresni voz udario u kompoziciju teretnog voza.

1994. - U Sibiru se srušio ruski putnički avion 'Tupoljev-154'. Poginulo je svih 124 putnika i članova posade.

2001. - Letonski supermaratonac Georg Jermolajev postavio je novi svetski rekord u trčanju na duge staze, pretrčavši pet hiljada kilometara za 888 časova i 42 minuta. To je bio prvi svetski rekord u novom milenijumu.

2004. - Egipatski avion 'boing 737' srušio se u Crveno more. Poginulo je svih 148 putnika i članova posade, uglavnom Francuza koji letovali u Egiptu.

2007. - Odlukom švedskog parlamenta najstarije novine na svetu, 'Post-ok Inrikes Tidnigar' prestale su da izlaze u štampanoj formi i od tada su dostupne samo na Internetu. Te novine su počele da izlaze 1645. godine.

Shiseido · **N-SNG-J06**

Dogodilo se na današnji dan - 4. januar

1494. - Odštampan je 'Oktoih prvoglasnik', prva srpska štampana knjiga. Đurađ Crnojević vladar jedne od srpskih srednjovekovnih zemalja, Zete, kupio je 1492. u Veneciji štamparsku presu i pokretna slova. Štampariju je vodio jeromonah Makarije. Do 1496. kada je prestala da radi, štamparija je izradila knjige srpskom ćirilicom, u crvenoj i crnoj boji. Grafička rešenja su poštovala tradicije pravoslavnih bogoslužbenih knjiga. Najstarija srpska štamparija jedna je od prvih štamparija Evrope iako je radila svega 4 godine.

1643. - Rođen je engleski fizičar, matematičar, mehaničar i astronom Ser Isak Njutn, univerzitetski profesor u Kembridžu. Otkrio je Opšti zakon privlačenja masa [gravitacija], čime je počela nova epoha u mehanici i astronomiji. Od 1703. do smrti 1727. bio je predsednik Londonskog kraljevskog društva. Nezavisno od Vilhelma Lajbnica otkrio je diferencijalni i integralni račun. Postavio je temelje klasične fizike i otkrio neke zakonitosti u optici. Objasnio je padanje i kretanje tela, kretanje Meseca oko Zemlje i planeta oko Sunca, kretanje kometa, plimu i oseku. Otkrio je zakon inercije, nezavisnosti dejstva sile i akcije i reakcije i izveo ostale teoreme mehanike. U matematici je pronašao i metodu interpolacije, uopštio binom i našao binomni beskonačni red, metodu približnog određivanja vrednosti nula funkcije, klasifikovao oko 80 aglebarskih stepena. Konstruisao je prvi teleskop s konkavnim ogledalom. U njegovu čast znakom N obeležava se sila.

1710. - Rođen je italijanski kompozitor Đovani Batista Pergolezi. Komponovao je u maniru napuljske bufo-opere.

1785. - Rođen je nemački filolog i književnik Jakob Grim, osnivač savremene germanistike. Skrenuo je pažnju intelektualne javnosti na narodne umotvorine i jezik. Izučavao je istoriju jezika i starije književnosti. Bavio se narodnim predanjem, mitovima i bajkama, folklorom i običajima. Zasnovao je 1852. veliki 'Nemački rečnik' i napisao je 'Istoriju nemačkog jezika'. Prevodio je srpske narodne pesme i uopšte bio je sklon Srbima, a iz prijateljstva s Vukom Karadžićem nastao je prevod Vukove Srpske gramatike. Zajedno s mladjim bratom Vilhelmom sakupio je i obradio mnoge bajke poznate deci širom sveta.

1797. - Francuski general Napoleon Bonaparta pobedio je Austrijance kod Rivolija u Italiji.

1809. - Rođen je francuski učitelj Luj Braj, pronalazač azbuke za slepe, nazvane Brajov sistem. I sam slep, izumeo je sistem ispupčenih tačaka, čije kombinacije označavaju pojedina slova, što je omogućilo slepima da mogu da čitaju.

1842. - U dvorani Teatra na Đumruku srpski kompozitor i vojni kapelmajstor Josif Šlezinger, kapelnik kneza Miloša Obrenovića, priredio je koncert umetničke muzike. Ovaj događaj prvi je zabeleženi javni nastup ove vrste u Beogradu, mada ih je nesumnjivo bilo i ranije.

1890. - Rođen je srpski intelektualac, političar, slikar Moša Pijade, predsednik Skupštine FNRJ. Posle Prvog svetskog rata prišao je Komunističkoj partiji i postao je 1921. član njenog Izvršnog biroa. Izradio je 1942. prve propise o radu narodnooslobodilačkih odbora, na Drugom zasedanju AVNOJ-a krajem novembra 1943. u Jajcu, bio je potpredsednik Predsedništva. Osnivač je Novinske agencije TANJUG.

1892. - Rođen je srpski pisac i istoričar književnosti Milan Bogdanović, član Srpske akademije nauka i umetnosti. Uređivao je list 'Republika' i časopise 'Danas', 'Srpski književni glasnik', 'Književne novine'. Bio je upravnik Srpskog narodnog pozorišta u Novom Sadu i Narodnog pozorišta u Beogradu i predavač na Filozofskom i Fakultetu likovnih umetnosti. Celokupna njegova dela objavljena su u višetomnoj knjizi 'Stari i novi'.

1932. - Vlada britanske kolonije Indije zabranila je Indijski nacionalni kongres i uhapsila je njenog vodju Mahatmu Gandija, koji je predvodio borbu za nezavisnost Indije.

1942. - Nemački nacisti su u Drugom svetskom ratu započeli teror uz masovne likvidacije u srpskim selima Šajkaške, u Novom Sadu i Bečeju. U pokolju Srba i Jevreja za mesec dana ubijeno je oko 4.000 ljudi.

1944. - Savezničke snage su u Drugom svetskom ratu započele napad na nemačke položaje na Monte Kasinu. U žestokim borbama razoren je gradić Kasino i prastari benediktinski manastir, koji je 529. podigao osnivač tog rimokatoličkog reda Sveti Benedikt od Nursije. Monte Kasino je bio centar Benediktinskog reda i središte prebogate arhive, biblioteke i riznice. Potpuno je razoren i uništen.

1948. - Velika Britanija priznala je Burmu [sadašnji Mjanmar] kao nezavisnu republiku sa prvim predsednikom vlade Takinom Nuom.

1951. - Severnokorejske i kineske trupe zauzele su Seul u Korejskom ratu.

1958. - Sovjetski 'Sputnjik I', prvi veštački satelit lansiran u oktobru 1957, raspao se i pao na Zemlju.

1960. - U saobraćajnoj nesreći poginuo je francuski pisac Alber Kami, dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1957. Njegovo književno delo zasnovano je na idejama sveprisutne paradoksalnosti savremenog sveta. Smisao je pronalazio u stvaralaštvu, po njegovim rečima, 'stvarati znači dva puta živeti'.

1965. - Umro je engleski pisac američkog porekla Tomas Sterns Eliot, dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1948. Njegova poezija izraz je nezadovoljstva savremenom civilizacijom - tehnicizmom, materijalizmom.

1967. - Poginuo je engleski vozač brzih automobila i čamaca Donald Malkolm Kempbel, nosilac svetskog rekorda u vožnji automobilom od 648,7 km na čas. Rekord je postavljen 1964. Čamcem 'Plava ptica', s mlaznim motorom, na jezeru Koniston u Velikoj Britaniji. Kempbel je postigao novi svetski rekord na vodi od 527,9 km na čas, ali je to platio životom.

1972. - Pakistan je zatražio razgovore sa Indijom posle rata u kojem je poražen, a dotadašnji Istočni Pakistan postao nezavisna država Bangladeš.

1975. - Umro je italijanski pisac Karlo Levi, autor romana 'Hristos se zaustavio u Eboliju', u kojem je opisao težak život italijanskih seljaka pod fašizmom.

1989. - U međunarodnim vodama Sredozemnog mora naspram libijske obale, američki vojni avioni oborili su dva libijska lovca koji su navodno zapretili nosaču aviona 'Džon F. Kenedi'.

2006. - Umro je predsednik vlade i drugi čovek Ujedinjenih Arapskih Emirata, šeik Maktum bin Rašid el Maktum, inače monarh emirata Dubai.

Shiseido · **N-SNG-J06**

Dogodilo se na današnji dan - 5. januar

1066. - Umro je Eduard Ispovednik, anglosaksonski kralj od 1042, po kojem su nazvani anglosaksonski pravni običaji, kodifikovani posle njegove smrti.

1589. - Umrla je francuska kraljica italijanskog porekla Katarina de Mediči, ćerka gospodara Firence Lorenca II, koja je posle smrti muža Anrija II od 1560. vladala Francuskom kao regentkinja. Uz podršku pape Grgura XIII organizovala je 1572. pokolj hugenota [protestanata] poznat kao Vartolomejska noć.

1592. - Rođen je Šah Džehan poznat i kao princ Haram, mogulski car od 1628. do 1658, kad ga je zbacio sin Aurangzeb. Sagradio je čuveni mauzolej Tadž Mahal za caricu Mumtaz Mahal u kojem je i on sahranjen 1666. Premestio je 1648. prestonicu iz Agre u Delhi.

1834. - U Kragujevcu su izašle 'Novine serbske', prvi srpski informativni list štampan u zemlji, službeno glasilo kneževine Srbije. Prvi urednik bio je Dimitrije Davidović, osnivač 'Novina serbskih' u Beču.

1895. - Nemački fizičar Vilhelm Konrad Rentgen objavio je da je pronašao x-zrake, kasnije po njemu nazvane 'Rentgenovi zraci'.

1916. - Pred Medovskim zalivom u Albaniji potonuo je italijanski brod 'Brindizi' s južnoslovenskim iseljenicima, dobrovoljcima iz Kanade i SAD koji su krenuli da pomognu Srbiji i Crnoj Gori u Prvom svetskom ratu. Poginulo je 390 ljudi, a 102 su spašena.

1919. - Osnovana je Nemačka radnička partija, koja je kasnije nazvana Nacional-socijalistička. Na vlast je došla 1933, a njen lider Adolf Hitler postao je kancelar Nemačke.

1919. - U Berlinu je počeo ustanak predvođen komunističkom organizacijom 'Savez Spartaka' sa Rozom Luksemburg i Karlom Libknehtom na čelu.

1925. - Guverner američke savezne države Vajoming je postala Neli Tejlor Ros, prva žena guverner u istoriji SAD.

1928. - Rođen je Zulfikar Ali Buto, predsednik Pakistana [1971. 73]. Od avgusta 1973. bio je predsednik vlade koja je priznala nezavisnost Bangladeša. U julu 1977. vojnim pučem ga je zbacio s vlasti general Mohamed Zija ul Hak, u martu 1978. osudjen je na smrt pod optužbom da je naredio ubistva političkih protivnika. Obešen je u aprilu 1979.

1938. - Rođen je španski kralj Huan Karlos I, koji je posle smrti diktatora Fransiska Franka 1975. imao presudnu ulogu u uspostavljanju demokratskog poretka u Španiji.

1942. - Na osnovu sporazuma s nacističkom Nemačkom, Prvi korpus bugarske fašističke vojske započeo je u Drugom svetskom ratu okupaciju jugoistoka Srbije.

1949. - Na sastanku u Moskvi vlade S S S R, Bugarske, Čehoslovačke, Mađarske, Poljske i Rumunije donele su odluku o stvaranju Saveta za uzajamnu ekonomsku pomoć radi organizacije i usklađivanja dugoročnog razvoja zemalja članica. Iste godine SEV-u je pristupila Albanija, a 1950. Istočna Nemačka. Savet je rasformiran 1991.

1964. - Tokom posete Svetoj zemlji papa Pavle VI sastao se u Jerusalimu s patrijarhom Atinagorom I. To je bio prvi susret poglavara dve crkve od 15. veka i prva poseta rimokatoličkog poglavara Svetoj zemlji.

1969. - S S S R je lansirao vasionski brod 'Veneru 5' u pravcu Venere, a pet dana potom i 'Veneru 6', koji su do te planete stigli 16, odnosno 17. maja.

1976. - U Kambodži u vreme režima Crvenih Kmera proglašen je novi ustav kojim je naziv zemlje promenjen u Demokratska Kampućija.

1991. - Umro je srpski pisac Vasko Popa, clan Srpske akademije nauka i umetnosti, najprevodjeniji srpski pesnik u drugoj polovini 20. veka. Nazivan je jezičkim čudotvorcem i poslednjim velikim originalnim pesnikom.

1993. - Tanker 'Braer' ispustio je 85.000 tona sirove nafte pored obala Velike Britanije.

2004. - Vlasti u Kini su naredile da se oko 10.000 civetki [životinje slične mački] na buvljim pijacama u južnoj provinciji Gvandong ubiju nakon što su genetički testovi pokazali da su one mogući prenosioci smrtonosnog virusa SARS.

2006. - U muslimanskom svetom gradu Meki [Saudijska Arabija] poginulo je najmanje 76 osoba, a 62 su povređene, kada se jedna četvorospratnica srušila tokom tradicionalnog hadžiluka.

Shiseido · **N-SNG-J06**

Dogodilo se na današnji dan - 6. januar

1066. - Krunisan Harold II, poslednji engleski anglo-saksonski kralj.

1322. - U manastiru Žiča krunisan srpski kralj Stefan Dečanski Nemanjić, sin kralja Milutina.

1492. - Kralj Ferdinand i kraljica Izabela pobedonosno ušli u Granadu, nakon što je njihova vojska porazila Boabdila, poslednjeg emira Granade.

1745. - Rođen francuski pronalazač Žak Etjen Mongolfje, koji je s bratom Žozefom Mišelom 1783. konstruisao prvi balon napunjen zagrejanim vazduhom.

1810. - Mirom u Konstantinopolju Turska predala Rusiji poluostrvo Krim i oblast Kuban.

1822. - Rođen nemački arheolog Hajnrih Šliman, koji je svoje celokupno bogatstvo stečeno u mladosti trgovinom potrošio na arheološka istraživanja. Otkrio je 1868. Troju, koristeći se podacima iz Homerovih spevova 'Ilijada' i 'Odiseja', a potom i Mikenu, Orhomen i Itaku.

1884. - Umro češki sveštenik, biolog i botaničar Gregor Mendel, koji je prvi došao do jasnih i preciznih formulacija o prenošenju naslednih osobina i time postavio temelje modernoj genetici.

1916. - Počela Mojkovačka bitka u Prvom svetskom ratu u kojoj su Crnogorci pod komandom serdara Janka Vukotića odbili ofanzivu znatno jačih austrougarskih snaga i time omogućili srpskoj vojsci odstupnicu prema Jadranu.

1919. - Umro Teodor Ruzvelt, predsednik SAD, čija je politika stvorila svetsku silu od dotad izolacionističke Amerike.

1929. - Jugoslovenski kralj Aleksandar I Karađorđević ukinuo Vidovdanski ustav, raspustio Narodnu skupštinu i zaveo ličnu vlast u državi.

1941. - Predsednik SAD Frenklin Ruzvelt u govoru u Kongresu definisao američki cilj o 'četiri slobode' - slobodu govora, slobodu religije, slobodu od straha i slobodu od siromaštva.

1945. - Maršal Jugoslavije Josip Broz i šef britanske vojne misije Ficroj Meklin u Drugom svetskom ratu sklopili sporazum o uspostavljanju vazduhoplovne baze kod Zadra za potrebe savezničkog vazduhoplovstva u borbi protiv nemačkih snaga.

1949. - Umro američki filmski režiser Viktor Fleming, koji je svetsku slavu stekao filmom 'Prohujalo sa vihorom'.

1963. - Iranski šah Reza Pahlavi počeo je 'belu revoluciju' uvođenjem agrarne reforme i prava glasa za žene.

1978. - Kruna Svetog Stefana, prvog hrišćanskog mađarskog kralja, koju su odneli Amerikanci posle Drugog svetskog rata, vraćena u Mađarsku.

1993. - Umro američki trubač, pevač i kompozitor Džon Birks 'Dizi' Gilespi, jedan od najboljih trubača i improvizatora u istoriji džeza.

1993. - Umro ruski baletski igrač Rudolf Hametovič Nurejev, zvezda svetske baletske scene.

2003. - Mirovni pregovori Tamilskih tigrova i vlade Šri Lanke označili su mali pomak u pomirenju nakon 19 godina dugog građanskog rata.

2005. - Muška beba rođena u Kini u prvim minutima 2005. godine proglašena je 1,3 milijarditim stanovnikom te države.

Shiseido · **N-SNG-J06**

Dogodilo se na današnji dan - 7. januar

1536. - Umrla engleska kraljica španskog porekla Katarina Aragonska, prva od šest žena engleskog kralja Henrija VIII].

1598. - Na ruski presto stupio Boris Godunov, posle smrti Fjodora I, poslednjeg cara iz dinastije Rjurikovič.

1610. - Italijanski astronom i matematičar Galileo Galilej otkrio Jupiterove mesece Io, Evropu, Ganimed i Kalisto.

1785. - Džon Džefris i Žan Pjer Blanšar prvi preleteli kanal Lamanš balonom napunjenim zagrejanim vazduhom.

1789. - Na prvim predsedničkim izborima u SAD pobedio vođa iz Rata za nezavisnost Džordž Vašington. Ponovo je izabran 1792, a 1796. je odbio da se kandiduje.

1807. - Velika Britanija proglasila blokadu Francuske i zemalja saveznica francuskog cara Napoleona I Bonaparte.

1844. - Rođena Francuskinja Mari Bernar Subiru, Sveta Bernadet iz Lurda, koja je objavila da joj se prikazala Devica Marija.

1847. - Rođen je srpski pisac, satiričar Milovan Glišić, jedan od začetnika realizma u srpskoj književnosti.

1872. - Izašao prvi srpski pozorišni list 'Pozorište', koji je pokrenulo Srpsko narodno pozorište u Novom Sadu. List je izlazio do 1908.

1927. - Uspostavljena redovna transatlantska telefonska veza između Londona i Njujorka.

1932. - Umro francuski političar Andre Mažino. Kao ministar rata [1922-24. i 1929-32] pokrenuo je izgradnju odbrambene linije utvrdjenja duž francusko-nemačke granice, koja je po njemu dobila naziv 'Mažino linija'.

1943. - U Njujorku umro Nikola Tesla, srpski naučnik i pronalazač na polju elektrotehnike i radio-tehnike.

1946. - Zapadne sile su priznale Austriju u granicama iz 1937.

1953. - Američki predsednik Hari Truman je objavio da je u SAD izrađena hidrogenska bomba.

1979. - Kambodžanski pobunjenici, uz pomoć vijetnamskih snaga nakon dvonedeljne opsade, zauzeli Pnom Pen i srušili vladu Crvenih Kmera Pola Pota.

1989. - Umro japanski car Hirohito.

1990. - Krivi toranj u Pizi prvi put posle 800 godina svog postojanja zatvoren za turiste radi restauracije.

2002. - Francuski legendarni modni kreator Iv Sen Loran povukao se iz sveta visoke mode. Modnu kuću osnovao je 1962, a proslavio se 1966. kolekcijom prvih smokinga za žene koji su postali modni hit.

2004. - Zvaničnici ZOO vrta u Buenos Airesu u Argentini saopštili da je rođeno šest retkih bengalskih belih tigrova, čime je njihova populacija uvećana na 210.

2005. - Šef irske policije saopštio da je Irska republikanska armija ukrala 50 miliona dolara iz Belfast banke.

2006. - Umro austrijski planinar Hajnrih Harer čiji je život detaljno opisan u njegovoj autobiografskoj knjizi, po kojoj je kasnije snimljen film - 'Sedam godina na Tibetu'.

Shiseido · **N-SNG-J06**

Dogodilo se na današnji dan - 8. januar

1297. - Italijanski plemić Frančeskino Grimaldi uspostavio je u Monaku dinastiju Grimaldi koja je i danas na vlasti.

1324. - Umro je italijanski istraživač Marko Polo, najpoznatiji evropski srednjovekovni putnik. Godine 1271. sa 17 godina krenuo je iz Venecije ka Dalekom istoku, a njegovi doživljaji, zabeleženi u delu 'Knjiga svetskih čudesa' [1298.], kasnije poznatom pod nazivom 'Milion', podstakli su pomorce evropskih zemalja da krenu u potragu za morskim putevima ka Dalekom istoku. Pretpostavka o njegovom rođenju na Korčuli zasniva se na dokumentu iz 15. veka po kojem je porodica Polo poreklom iz Dalmacije.

1642. - Umro je italijanski astronom, fizičar i matematičar Galileo Galilej, čija su istraživanja postavila temelje modernoj mehanici i fizici. Pomoću teleskopa koji je sam konstruisao otkrio je Jupiterove satelite, Saturnov prsten i pege na Suncu. Zalaganje za Kopernikov heliocentrični sistem dovelo ga je u sukob s katoličkom crkvom, pa je njegov rad od 1616. bio pod nadzorom Inkvizicije.

1679. - Francuski istraživač Rober Kavelije de la Sal otkrio je vodopade Nijagare.

1807. - Srpski ustanici su u Prvom srpskom ustanku zauzeli Kalemegdansku tvrđavu u koju su se Turci sklonili nakon zauzimanja Beograda 12. decembra 1806. Beograd je posle 380 godina ponovo postao prestonica srpske države. Šest godina kasnije, nakon sloma ustanka Turci su ponovo osvojili Beograd.

1896. - Umro je francuski pisac Pol Verlen, koji je poeziju obogatio novom muzikalnošću, a lirski izraz novim nijansama. Njegova poema 'Pesničko umeće' prihvaćena je kao manifest simbolizma.

1923. - Nakon izveštaja Reparacione komisije krajem 1922. da Nemačka kasni sa isporukama uglja na ime ratne odštete Francuskoj i Belgiji, francuske i belgijske trupe ušle su u Rursku oblast. Kriza je sporazumno rešena sredinom 1924, a u julu 1925. Francuzi su počeli da evakuišu trupe iz Rura.

1926. - Abdul Aziz ibn Saud postao je kralj Hedžasa, a naziv zemlje promenjen je u Saudijska Arabija.

1935. - Rođen je američki muzičar Elvis Aron Prisli, 'kralj roka', izuzetno popularan pedesetih i šezdesetih godina 20. veka. Prodao je više od 150 miliona ploča i igrao u dvadesetak filmova.

1942. - Rođen je Stivn Hoking, istaknuti engleski fizičar. Reputaciju jednog od vodećih svetskih naučnika 20. veka stekao je nakon objavljivanja knjige o poreklu univerzuma 'Kratka istorija vremena' 1988.

1959. - General Šarl de Gol postao je prvi predsednik Pete republike Francuske.

1973. - Američki i severnovijetnamski pregovarači Henri Kisindžer i Le Duk To obnovili su u Parizu pregovore o okončanju Vijetnamskog rata.

1976. - Umro je kineski državnik Džou En Laj, jedan od najistaknutijih rukovodilaca Kineske revolucije, premijer od 1949. do smrti i šef diplomatije od 1949. do 1958.

1996. - Umro je francuski političar i državnik Fransoa Miteran, prvi socijalista koji je 1981. izabran za predsednika Francuske. U Drugom svetskom ratu bio je jedan od vođa francuskog Pokreta otpora, a od 1971. vođa Socijalističke partije.

2003. - Nakon nekoliko napada na pripadnike američkih vojnih snaga, u Kuvajtu je objavljen religiozni proglas koji zabranjuje ubijanje ne-Muslimana, čime su ojačani postojeći zakoni.

2004. - Britanska kraljica Elizabeta dala je ime 'Kraljica Meri' najvećem brodu na svetu, namenjenom za krstarenje. Brod, vredan 800 miliona dolara, dugačak je 345 metara.